Sahipleneceğiniz köpeğin yaşı ve önemi

tripp-e

Sahiplenilecek köpeğin küçük yaşlarda olması çoğunlukla tercih edilir. Bunun geçerli pek çok nedeni yardır. En önemlilerini şöyle sıralayabiliriz: Yavru köpek, ilk olarak içine girdiği aileyi, o ailenin bireylerini tanır ve onlara tüm kalbiyle bağlanır. Eğer köpek, ilk yıllarını başka bir ailenin yanında geçirmişse, kuşkusuz eski sahibinden, sevdiği kişilerden, bu yıllara ait yaşamından anılar ve izler taşır. Bu ise, onun yeni bir yaşam biçimine uyumunda olumsuz etkiler yaratır.

Köpek yavru olarak bir aileye giriyorsa, kalbi gibi kafası da boştur. Girdiği ailede kendisine öğretilenleri öğrenir. Daha önceden edinilmiş,istenmeyen, alışkanlık ve huyları yoktur. Sağlıklıdır. Genç olması nedeniyle son derece enerjik, canlı ve isteklidir. Kendisinden beklenenleri tümüyle yerine getirir. Öğretilenleri daha çabuk kavrar. Eğer bir görev köpeği olarak yararlanılacaksa daha. uzun süre faydalı olur. Yaşlı köpek, sağlığından, enerjisinden, hareketlilik, ataklık ve iş veriminden çok şey yitirir. Sempati yaratan canlılığını ye görünüm güzelliğini kaybeder. Eğer en güzel çağları başka bir ailenin yanında harcanmışsa, bulunduğu yerde bir yük, bir parazit gibi görülüp horlanır.

Köpeklerin hangi yaşta olduğunu bilmek, yukarıdakiler ve benzeri nedenlerle önem taşır. Yaş belirlemekte elimizde somut ve inanılır bir belge yoksa, bazı ipuçlarından yararlanarak köpeğin yaşını çok ufak bir yanılmayla belirlememiz mümkün. Bu ipuçlarının en önemlilerini: köpeğin türüne özgü gelişimi, bu gelişim içindeki rengi ve büyüklüğü, dişlerin gelişimi ve görünümü, tüy ve gözlerde görülen yaşla ilgili renk değişimleri olarak sıralayabiliriz. Ancak bütün bunlar arasında en belirleyici olanı dişlerdir.

12. ve 20. günler, üst kesici dişler ve köpek dişleri çıkar. Yeni çıkan kesici dişler düz ağızlı olmayıp, testere gibi tırtıklıdır.
21. ve 30. günler, alt kesiciler ve köpek dişleri çıkar.

1 yaşında bulunan köpeğin dişleri, tümüyle sağlıklı ve gelişmiştir. Üstte görülen 1 numaralı çizimdeki gibi, yapısal girinti ve çıkıntılarını korur görünümdedir.

3 yaşındaki köpeğin alt çenesinde yer alan ve bir yıl önce aşınmış olan iki ön kesicinin sağında ve solunda bulunan ara kesiciler, çıkıntılarını yitirir.

4 yaşında, köpeğin alt çenesinde yer alan köşe kesicileriyle, üst ön kesiciler aşınarak düzleşir.

5 yaşında ise, alt ve üst çenede yer alan bütün kesici dişler düzleşmiş olur.

Köpeklerin dişlerindeki bu düzleşme ve aşınma olayı, onlara verilen yiyeceklerin cinsiyle de bir ölçüde bağıntılıdır. Sürekli olarak kemik kemiren köpeklerde bu aşınma biraz daha önce ortaya çıkabilir. Köpeğe kemik kemirme olanağı pek tanınmıyorsa, dişlerdeki düzleşme gecikebilir.

Köpeklerin yaşlarını yukarıda verilen belirtilerden yararlanarak 6. yıla değin oldukça kesin belirlemek mümkün. Bu yaştan itibaren, dişlerdeki aşınmanın yanı sıra, diğer belirtileri de gözden uzak tutmamak, onlardan da yararlanmak gerekir. Genç köpeklerde, ikisi üstte ve ikisi altta olmak üzere dört tane olan köpek dişleri, beyaz ve parlak iken, eğer özenli bir diş bakımından yoksunsa, dipleri siyahlaşmaya, üst tarafları ise sararmaya başlar. Köpekte yaş daha da ilerledikçe, yüzdeki, özellikle, burun, ağız ve göz çevresindeki tüylerin rengi beyazlaşmaya başlar. Köpek yaşlandıkça bu aklaşma alına değin yayılır. Kesilmediği takdirde, ön ayak tırnakları aşırı oranda uzar ve kıvrılır. Bazılarında tüyler yer yer dökülür. Bu dökülen yörelerde ekzamaya benzer kırmızılıklar görülür. Deri kırışır.

Yaşlı bir köpek, yürümek, koşmak, hoplayıp, zıplamak, engel aşmak, oynamak gibi etkinliklerden tümüyle uzaktır. Çoğunlukla, loş, tenha bir köşeye çekilip uzanır ve uyuklar. Gözleri eski canlılığını ve parlaklığını yitirip donuklaşır. Görme, işitme ve koku alma yetenekleri eski gücünü kaybeder. İştahı azalır. Sindirim sistemi eskisi gibi sağlıklı bir çalışmadan yoksundur. Hazımsızlık çeker. Bütün bu bilgilerin ışığında, ileri yaşlar için yaş belirleme özelliklerini şöyle sıralayabiliriz:
6 yaş: ‘Kesici dişlerin tümünün net bir biçimde düzleşmiş olmasının yanı sıra, çenede ve dudakların kenarlarında bir iki tane beyaz tüy görülür.

7. yaş: Dişlerdeki sararma artar. Köpek dişlerinin uçları sivriliğini yitirmeye başlar. Çenede ve dudaklarda görülen beyaz kılların sayısı artar.

8. yaş: Beyaz kıllar burun üstünde de görülür. Köpek dişlerinin uçları körlenir.

9. yaş: Çenede, dudakların çevresinde görülen beyaz kıllar iyice artmış, burundan gözlerin altına doğru yayılmaya başlamıştır.

İşitme, koklama ve duyma gibi köpek için çok büyük önem taşıyan duyuların gücü azalır.

11. yaş: Kesici dişler birbirlerinden ayrılmış ve sallanmaya başlamıştır. Köpek dişleri de artık iyice sararmış ve körleşmiştir. Beyaz tüyler tüm yüzde büyük bir çoğalma göstermektedir.

12. yaş: Bu yaşta tam anlamıyla kocayan köpeğin kesici dişlerinde düşmeler görülür. Artık köpek için zor yıllar başlamıştır. Özenli ve dikkatli bir bakım görmüyorsa çok ıstırap çeker. Besin alması dahi bir sorun olmaya başlar. Gözler parlaklığını yitirir, bakışları donuklaşır. Görme, işitme, koklama duyuları gücünü iyiden iyiye kaybeder. Köpek günün büyük bölümünü yatarak ve uyuklayarak geçirir. İştah iyice azalır.

Köpekler çoğunlukla 12 yıl ile 15 yıl arasında yaşar. İyi bakım ve besleme yaşamlarını uzatır. Kötü bakımsa, yaşlı köpekler için zaten çok zor olan hayatı olanaksız hale koyar. Bazı köpek sahipleri, çok yaşlanan ve artık eziyet çekmekte olan köpeklerinin ıstırabına veteriner eliyle son verdirir.

Kaynak:            Köpek Dünyası, Tuncel Altınköprü, 28 Eylül 2009
Resimler:        flickr.com, tripp-e

Bir Cevap Yazın